IRDAI ફરીથી કમિશનનું નિયમન કરશે; વીમા પોલિસીઓ પર કમિશનની મર્યાદા નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ
હાલમાં, એજન્ટો અને બ્રોકરોના કમિશન માળખા પર કોઈ ઉપલી મર્યાદા નથી; જોકે, તે ‘એક્સપેન્સ ઓફ મેનેજમેન્ટ’ (EOM) એટલે કે સંચાલન ખર્ચના માળખાની મર્યાદામાં હોવું જરૂરી છે
અમદાવાદ, 25 સપ્ટેમ્બરઃ ટૂંક સમયમાં, IRDAI ફરીથી એજન્ટોના કમિશનનું નિયમન કરી શકે છે. વીમા નિયમનકાર IRDAIએ નિયમોનો ડ્રાફ્ટ (ખરડો) બહાર પાડ્યો છે, જેમાં એજન્ટો અને બ્રોકરોના કમિશન માળખા પર મર્યાદા (કેપ) મૂકવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
અત્યાર સુધી, વિતરકોના કમિશન માળખા પર કોઈ ઉપલી મર્યાદા નથી. આ બાબત બજારના પરિબળો પર છોડી દેવામાં આવી છે; જોકે, કમિશનની ચુકવણી સંચાલન ખર્ચ (EoM)ના માળખાની અંદર જ કરવાની રહે છે.

પ્રસ્તાવિત નિયમો દ્વારા, IRDAIનો ઉદ્દેશ્ય એજન્ટો અને મધ્યસ્થીઓના કમિશન માળખાને ઘટાડવાનો છે. ઉદાહરણ તરીકે, હાલમાં વીમા કંપનીઓ ટર્મ ઈન્સ્યોરન્સમાં એજન્ટોને કુલ પ્રીમિયમના સરેરાશ 51% ચૂકવે છે. આ ઘટાડીને કુલ પ્રીમિયમના માત્ર 30% કરવામાં આવી શકે છે.
અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ બાબત વીમા મધ્યસ્થીઓની ઓળખ છે. IRDAIએ માત્ર ત્રણ વિતરણ ચેનલોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે – વીમા વિતરણ સંસ્થાઓ (IDEs), વીમા વિતરણ વ્યક્તિઓ (IDPs) અને બજાર માળખાગત સંસ્થાઓ (MIIs). તેમાંથી બે – IDEs અને IDPs – ને કમિશન દ્વારા મહેનતાણું મળે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવશે.
| Distribution channels | Who falls under it |
| IDEs | Corporate agents and brokers |
| IDPs | Agents, Point of sales representatives |
| MIIs | Bima Sugam |
કમિશનની મર્યાદા
જીવન વીમા માટે, વીમા નિયમનકારે ૧૦ વર્ષ કે તેથી વધુ પ્રીમિયમ ચૂકવણીની મુદત ધરાવતી તમામ પરંપરાગત જીવન વીમા પોલિસીઓ પર કુલ પ્રીમિયમના ૨૫% સુધીની કમિશન મર્યાદા (કેપ) નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વધુમાં, IDEs અને IDPs માટે કમિશનનું માળખું અલગ-અલગ રહેશે. એકંદરે, IDPsની સરખામણીમાં IDEsને ઓછો કમિશન દર મળશે. વ્યક્તિગત ‘પ્યોર-ટર્મ’ વીમા (pure-term insurance) માટે, IRDAIએ બહુ-વર્ષીય પ્રીમિયમ મુદત ધરાવતી યોજનાઓ પર કુલ પ્રીમિયમના ૩૦% સુધીની મર્યાદા નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આવી પોલિસીમાં પછીના વર્ષો દરમિયાન કુલ પ્રીમિયમના ૧૦% જેટલું રિન્યુઅલ કમિશન મળશે.
જીવન વીમો — કમિશનની મહત્તમ મર્યાદાઓ
સ્ટેન્ડઅલોન — વ્યક્તિગત નોન-લિંક્ડ (Par અથવા Non-Par) અને લિંક્ડ
| Premium Payment Term (PPT) | Distribution Entities – First Year | Distribution Entities – Renewal | Agents – First Year | Agents – Renewal |
| Below 5 years | 5% | 2% | 6.25% | 5% |
| 5 years | 10% | 2% | 12.5% | 5% |
| 6 to 8 years | 14% | 3% | 17.5% | 5% |
| 9 years | 18% | 3% | 22.5% | 5% |
| 10 years and above | 20% | 3% | 25% | 5% |
Standalone — Other Life Products
| Insurance Type | Distribution Entities – First Year | Distribution Entities – Renewal | Agents – First Year | Agents – Renewal |
| Individual Savings: single premium | 1% | NA | 2% | NA |
| Individual Pure Term: single premium | 7.5% | NA | 10% | NA |
| Individual Pure Term: multi-year premium | 25% | 7.5% | 30% | 10% |
| Group Pure Term: single premium | 1.5% subject to a maximum of ₹20 lakhs | NA | 2% subject to a maximum of ₹30 lakhs | NA |
| Group Pure Term: multi-year premium | 5% | 5% | 7.5% | 7.5% |
| Pension/deferred annuity/Immediate Annuity*: single premium | 0.5% | NA | 0.75% | NA |
| Pension/deferred annuity: multi-year premium | 5% | 5% | 6.5% | 5% |
| Group Fund Based (both voluntary and employer sponsored) | 0.5% of the contribution made during the year, subject to a maximum of ₹10 lakhs | 0.5% of the contribution made during the year, subject to a maximum of ₹10 lakhs | 0.5% of the contribution made during the year, subject to a maximum of ₹15 lakhs | 0.5% of the contribution made during the year, subject to a maximum of ₹15 lakhs |
આરોગ્ય વીમો
આરોગ્ય વીમામાં, IRDAI એ નવી પોલિસી પર પ્રીમિયમના 20% અને નવીકરણ પ્રીમિયમ પર 10% ની મર્યાદા મૂકવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, નિયમનકારે પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે પોર્ટેબિલિટીને કમિશન ચુકવણી માટે નવીકરણ તરીકે ગણવામાં આવશે.
વ્યક્તિગત આરોગ્ય વીમા માટે, IDE અને IDPs આ સુધી મેળવી શકે છે:
• પહેલી વખત પોલિસી પર 20%
• નવીકરણ પર 10%
• પોર્ટેબિલિટી પર 10%
જૂથ આરોગ્ય વીમા માટે, પ્રસ્તાવિત કમિશન સામાન્ય રીતે 5% છે, જે દરખાસ્તમાં નિર્ધારિત મર્યાદાઓને આધીન છે. IRDAI એ પણ ઇચ્છે છે કે નવીકરણ કમિશન પહેલી વખતના વેચાણ કરતા ઓછું હોય જ્યાં ગ્રાહકો પહેલાથી જ ઉત્પાદન જાણે છે અને તેની જરૂર હોય છે. તે કહે છે કે આ મુખ્યત્વે કમિશન દ્વારા સંચાલિત વેચાણ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
અહીં તમામ વિતરણ ચેનલોમાં સંપૂર્ણ આંકડા છે: Health Insurance
| Insurance Type | Nature | Distribution Entities | Agents and Associates | Hospitals |
| Individual | First time | 15% | 20% | 5% |
| Individual | Renewal | 5% | 10% | NA |
| Individual | Porting | 5% | 10% | NA |
| Group: Employer / Employee | First time | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 1% subject to a maximum of ₹25 lakhs |
| Group: Employer / Employee | Renewal | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 1% subject to a maximum of ₹25 lakhs |
| Group: Employer / Employee | Porting | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 1% subject to a maximum of ₹25 lakhs |
| Group: Non-Employer / Employer | First time | 2.5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 1% subject to a maximum of ₹25 lakhs |
| Group: Non-Employer / Employer | Renewal | 2.5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 1% subject to a maximum of ₹25 lakhs |
| Group: Non-Employer / Employer | Porting | 2.5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 5% subject to a maximum limit of ₹100 lakhs | 1% subject to a maximum of ₹25 lakhs |
મોટર વીમો
વીમા નિયમનકારે થર્ડ-પાર્ટી વીમા માટે કુલ પ્રીમિયમના 2.5% અને ‘ઓન ડેમેજ’ (પોતાના વાહનને થતા નુકસાન સામેના) વીમા માટે કુલ પ્રીમિયમના 15% સુધીની મર્યાદા (કેપ) નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. મોટર વીમાના કિસ્સામાં, થર્ડ-પાર્ટી કવર માટે પ્રસ્તાવિત મર્યાદાઓ ઘણી ઓછી છે.
એજન્ટો અને સહયોગીઓ માટે:
• થર્ડ-પાર્ટી, નવું વાહન: 2.5%
• થર્ડ-પાર્ટી, જૂનું વાહન: 5%
• ઓન ડેમેજ/PA (વ્યક્તિગત અકસ્માત)/કાનૂની જવાબદારી, નવું વાહન: 10%
• ઓન ડેમેજ/PA (વ્યક્તિગત અકસ્માત)/કાનૂની જવાબદારી, જૂનું વાહન: 15%
લોન અથવા ક્રેડિટ સાથે વેચવામાં આવતા મોટર થર્ડ-પાર્ટી વીમા માટે, એજન્ટોનું પ્રસ્તાવિત કમિશન શૂન્ય છે.
Motor Insurance Commission Rates:
| Insurance Type | Vehicle Type | Distribution Entities | Agents and Associates | Garages |
| Third Party (TP) | New | Nil | 2.5% | NA |
| Own Damage / Personal Accident / Legal Liability | New | — | 10% | NA |
| Third Party (TP) | Old | 2.5% | 5% | 2.5% |
| OD / PA / LL | Old | 10% | 15% | 10% |
વીમા ક્ષેત્રે પણ ‘B30’ જેવા પ્રોત્સાહનોની જોગવાઈ
IRDAIનો પ્રસ્તાવ: નાના શહેરોના એજન્ટોને મળી શકે છે વધારાનું કમિશન. આ પગલા દ્વારા, IRDAI એવા વિસ્તારોમાં વધુ ચૂકવણીની જોગવાઈ કરી રહ્યું છે જ્યાં વીમાનું પ્રમાણ ઓછું છે. ગ્રામીણ વિસ્તારો અને ૫૦,૦૦૦ સુધીની વસ્તી ધરાવતા નગરોમાંથી મળતા વ્યવસાય માટે, એજન્ટો સામાન્ય પ્રથમ-વર્ષની કમિશન મર્યાદાના ૨૦% સુધીની વધારાની રકમ મેળવી શકે છે. આ માળખું પ્રીમિયમની રકમ પર નહીં, પરંતુ કમિશન પર જ લાગુ પડે છે. ૧૦ લાખ સુધીની વસ્તી ધરાવતા નાના શહેરો માટે, આ વધારાની મર્યાદા સામાન્ય કમિશન મર્યાદાના ૧૦% જેટલી હોઈ શકે છે. IRDAIનું કહેવું છે કે આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય નાના અને સેવાઓથી વંચિત બજારો સુધી વીમા સેવાઓ પહોંચાડવાનો છે. તે નાના નગરોના લોકોને વીમા વિતરણના વ્યવસાયમાં પ્રવેશવાનું સરળ બનાવવા પણ માંગે છે.
વધારાની ચૂકવણીઓ પણ કમિશન તરીકે ગણાશે
આ પ્રસ્તાવ ‘કમિશન’ની વ્યાખ્યાને વ્યાપક દ્રષ્ટિકોણથી જુએ છે. તેમાં માત્ર મૂળભૂત કમિશન જ નહીં, પરંતુ પ્રોત્સાહનો, પુરસ્કારો, વેચાણ-ખર્ચની ચૂકવણી, બ્રાન્ડ સંબંધિત ચૂકવણી અને ભેટ કે પ્રવાસ જેવી બિન-રોકડ સુવિધાઓનો પણ સમાવેશ થશે. આનો અર્થ એ છે કે વીમા કંપનીઓ અને વિતરકો માત્ર ચૂકવણીનું નામ બદલીને નિર્ધારિત મર્યાદાઓથી બચી શકશે નહીં. IRDAI અન્ય માધ્યમો દ્વારા કરવામાં આવતા ખર્ચ અને ચૂકવણીઓ પર પણ નિયંત્રણો મૂકવાનો પ્રસ્તાવ મૂકી રહ્યું છે.
ખોટી રીતે વેચાણ (Mis-selling) કરવાથી કમિશન પાછું ખેંચાઈ શકે છે
આ પ્રસ્તાવમાં પોલિસીના વેચાણની પદ્ધતિ પર પણ વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. એજન્ટો અને વીમા કંપનીઓએ ગ્રાહકની જરૂરિયાતો અને ઉત્પાદન ગ્રાહક માટે યોગ્ય છે કે કેમ તેની વિગતો નોંધવી પડશે. પોલિસી વેચનાર વ્યક્તિની ઓળખ પણ તે પોલિસી સાથે જોડવામાં આવશે. ખોટી રીતે વેચાણ (mis-selling)ના કિસ્સામાં, ચૂકવાયેલું કમિશન પાછું ખેંચી શકાય છે. IRDAI ખોટી રીતે વેચાણ અને વીમા કંપનીઓ તથા વિતરકોના કામગીરી-પ્રદર્શન અંગેની માહિતી જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂકી રહ્યું છે.
વીમાના કુલ ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થશે
કમિશનમાં કરવામાં આવેલા આ ફેરફારો વીમા વ્યવસાયના સંચાલન ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાની મોટી યોજનાનો એક ભાગ છે. જીવન વીમા કંપનીઓ માટે, IRDAI ઈચ્છે છે કે EoM (વ્યવસ્થાપન ખર્ચ) મર્યાદા બે વર્ષમાં પ્રીમિયમના ૧૫% અને પાંચ વર્ષમાં ૧૨.૫% સુધી ઘટી જાય. સામાન્ય વીમા કંપનીઓ માટે, સૂચિત મર્યાદા પાંચ વર્ષમાં સ્થાનિક પ્રીમિયમના 20% સુધી જશે, જે વર્તમાન ગ્રોસ રિટન પ્રીમિયમ ફ્રેમવર્કના 30% છે. IRDAI કહે છે કે ઓછા ખર્ચથી વીમા સસ્તો થઈ શકે છે અને દાવાઓ અને ગ્રાહક વળતર માટે ઉપલબ્ધ નાણાંમાં વધારો થઈ શકે છે.
એજન્ટો પણ ઝડપથી કમિશન મેળવી શકે છે
પેપરમાં પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે કે વિતરકોને ફ્રી-લુક અવધિ સમાપ્ત થયાના બીજા દિવસ સુધીમાં તેમનું કમિશન મળવું જોઈએ, જ્યાં ફ્રી-લુક અવધિ લાગુ પડે છે. IRDAI કહે છે કે વીમા કંપનીઓએ પ્રીમિયમ પ્રાપ્ત કર્યાના સાત દિવસની અંદર કમિશન ચૂકવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. જો કોઈ પોલિસી પાછળથી રદ કરવામાં આવે છે, તો વીમા કંપનીઓ ક્લોબેક દ્વારા વધારાનું કમિશન વસૂલ કરી શકે છે.
(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing)
(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો. વધુમાં અત્રે પ્રગટ થયેલા કોઇપણ સમાચાર કે વિગતો સાથે businessgujarat.in અંશતઃ કે સંપુર્સણપણે સહમત નથી.)
