રોકાણકારોએ રૂ. 5800 કરોડના દાવો ન કરાયેલા નાણા પાછા મેળવ્યાઃ આવો જાણીએ રોકાણકારો દાવો ન કરેલા પૈસા કેવી રીતે દાવો કરી શકે?

છેલ્લે સુધી વાંચજો….

મુંબઇ, 31 માર્ચઃ દેશભરમાંથી લોકોએ “તમારા પૈસા, તમારો અધિકાર” ઝુંબેશ હેઠળ 22.95 લાખ દાવાઓ દ્વારા તેમના રૂ. 5777 કરોડ પાછા મેળવ્યા છે જે નાગરિકોને દાવો ન કરાયેલ નાણાકીય સંપત્તિઓ શોધવા અને દાવો કરવામાં મદદ કરે છે. પીઆઈબી પ્રેસ રિલીઝમાંથી મળેલા ડેટા દર્શાવે છે કે નાણાકીય ક્ષેત્રના નિયમનકારોએ પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા, પારદર્શિતા સુધારવા અને દાવાની પતાવટ ઝડપી બનાવવા માટે સંકલિત પગલાં લીધાં છે.

સેબીએ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દાવાઓ માટે ટ્રાન્સમિશન પ્રક્રિયાઓ સરળ બનાવી છે. રૂ. 5 લાખ સુધીના દાવાઓ માટે દસ્તાવેજીકરણ આવશ્યકતાઓ ઘટાડી છે અને નોમિનેશનને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ હવે છબી-આધારિત પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરે છે અને રોકાણકારોને મદદ કરવા માટે સમર્પિત હેલ્પ ડેસ્ક પ્રદાન કરે છે.

IRDAI નું Bima Bharosa પોર્ટલ અને SEBI નું MITRA પ્લેટફોર્મ અનુક્રમે દાવા વગરની વીમા રકમ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રકમ શોધવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યા

રૂ. 5 લાખ સુધીના દાવાઓ માટે દસ્તાવેજીકરણ આવશ્યકતાઓ ઘટાડી

બેંકોએ આઉટરીચ ડ્રાઇવ હાથ ધરવા, દાવા વગરની થાપણોની યાદી પ્રકાશિત કરવી અને સામાન્ય ફોર્મ અને માનક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા દાવા પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવી જરૂરી છે

IRDAIએ ખાતરી કરી છે કે પોલિસી તબક્કે પ્રસ્તાવક અને નોમિનીની વિગતો એકત્રિત કરવામાં આવે. વીમા કંપનીઓને બાકી દાવાઓ વિશે નિયમિતપણે ગ્રાહકોનો સંપર્ક કરવા અને યોગ્ય લાભાર્થીઓને શોધવાના પ્રયાસોમાં સુધારો કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. માનક પ્રક્રિયાઓ, વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો અને જાગૃતિ સામગ્રી ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.

RBI એ દાવાઓના સમાધાન માટે, ખાસ કરીને મૃત થાપણદારો માટે, વ્યાપક દિશાનિર્દેશો જારી કર્યા છે. તેણે દાવા વગરની થાપણોના નિરાકરણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રોત્સાહન યોજનાઓ રજૂ કરી છે. બેંકોએ આઉટરીચ ડ્રાઇવ હાથ ધરવા, દાવા વગરની થાપણોની યાદી પ્રકાશિત કરવી અને સામાન્ય ફોર્મ અને માનક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા દાવા પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવી જરૂરી છે.

IRDAI નું Bima Bharosa પોર્ટલ અને SEBI નું MITRA પ્લેટફોર્મ અનુક્રમે દાવા વગરની વીમા રકમ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રકમ શોધવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, RBI એ એક આંતર-નિયમનકારી કાર્યકારી જૂથની રચના કરી છે જે એક સિંગલ ઇન્ટિગ્રેટેડ વેબ પોર્ટલ વિકસાવવા માટે છે જે નાગરિકોને તેમની દાવા વગરની નાણાકીય સંપત્તિઓ શોધવા અને દાવો કરવા સક્ષમ બનાવે છે.

આવો જાણીએ રોકાણકારો દાવો ન કરેલા પૈસા કેવી રીતે દાવો કરી શકે?

૧. દાવો ન કરાયેલ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને ડિવિડન્ડ

નાણા શોધો: એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની (AMC) ની વેબસાઇટ, રજિસ્ટ્રાર (CAMS અથવા KFintech) ની વેબસાઇટની મુલાકાત લો, અથવા MF સેન્ટ્રલ પર MITRA પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરો.

પરિમાણો શોધો: દાવો ન કરાયેલ રકમ ઓળખવા માટે તમારો PAN, ફોલિયો નંબર, નામ અથવા બેંક એકાઉન્ટ નંબર આપો

દાવો સબમિટ કરો: “દાવો ન કરાયેલ રિડેમ્પશન/ડિવિડન્ડ ક્લેમ ફોર્મ” ડાઉનલોડ કરો, તેના પર સહી કરો અને જરૂરી KYC દસ્તાવેજો (બેંક વિગતો ફરજિયાત છે) સાથે નજીકની AMC/CAMS/KFintech શાખામાં સબમિટ કરો.

પ્રક્રિયા: ભંડોળ તમારા રજિસ્ટર્ડ બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, ઘણીવાર જો 3 વર્ષની અંદર દાવો કરવામાં આવે તો વ્યાજ સાથે.

૨. દાવો ન કરાયેલ શેર અને ડિવિડન્ડ (IEPF)

જો ડિવિડન્ડ અથવા શેર સાત વર્ષ સુધી દાવો ન કરાયેલ રહે છે, તો તે રોકાણકાર શિક્ષણ અને સુરક્ષા ભંડોળ (IEPF) માં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે.

IEPF-5 ફોર્મ ફાઇલ કરો: MCA પોર્ટલ (www.iepf.gov.in) ની મુલાકાત લો અને IEPF-5 ફોર્મ ઓનલાઈન ફાઇલ કરો.

દસ્તાવેજો સબમિટ કરો: જનરેટ કરેલ SRN (સેવા વિનંતી નંબર) ફોર્મ, સહાયક દસ્તાવેજો (દા.ત., PAN, આધાર, ભૌતિક હોય તો મૂળ પ્રમાણપત્રો) સાથે, સંબંધિત કંપનીના નોડલ અધિકારીને મોકલો.

વેરિફિકેશન: કંપની દાવાની ચકાસણી કરે છે અને IEPF ઓથોરિટીને ઈ-વેરિફિકેશન રિપોર્ટ સબમિટ કરે છે, જે પછી રકમ તમારા બેંક ખાતામાં પરત કરે છે.

૩. દાવો ન કરાયેલ બેંક ડિપોઝિટ (UDGAM પોર્ટલ)

શોધ: PAN અને નામનો ઉપયોગ કરીને બહુવિધ બેંકોમાં નિષ્ક્રિય ખાતાઓ શોધવા માટે UDGAM (અનક્લેઇમ્ડ ડિપોઝિટ-ગેટવે ટુ એક્સેસ ઇન્ફર્મેશન) પોર્ટલનો ઉપયોગ કરો.

દાવો: એકવાર ઓળખાઈ ગયા પછી, ID અને સરનામાના પુરાવા સાથે ફરીથી સક્રિયકરણ અને ઉપાડ માટે વિનંતી સબમિટ કરવા માટે સંબંધિત બેંક શાખાની મુલાકાત લો.

4. દાવો ન કરાયેલ વીમો (બિમા ભરોસા)

શોધ: દાવો ન કરાયેલ વીમા રકમ શોધવા માટે બિમા ભરોસા પોર્ટલનો ઉપયોગ કરો.

દાવો: ચોક્કસ વીમા કંપનીનો સંપર્ક કરો અને પોલિસીધારક અથવા નોમિની તરીકે દાવો ફોર્મ સબમિટ કરો.

જરૂરી દસ્તાવેજો

KYC દસ્તાવેજો: સ્વ-પ્રમાણિત PAN અને આધાર કાર્ડ.	ફોલિયો/એકાઉન્ટ નંબર: રોકાણનો સંબંધિત પુરાવો.
રદ કરાયેલ ચેક: બેંક ખાતાની વિગતો ચકાસવા માટે.	મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર/ઉત્તરાધિકાર પ્રમાણપત્ર: જો મૂળ માલિક મૃત્યુ પામ્યો હોય તો કાનૂની વારસદારો માટે જરૂરી.

(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing.)

(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો.)