નાણાકીય વર્ષ 25માં વીમા ઉદ્યોગમાં દાવા સંબંધિત ફરિયાદોની સંખ્યા 49% વધી

અમદાવાદ, 19 માર્ચઃ નાણાકીય વર્ષ 25 માં તમામ વીમા ફરિયાદોમાંથી 49% દાવાઓ સંબંધિત છે, જે નાણાકીય વર્ષ 23 માં 41% હતી. નાણાકીય વર્ષ 23 માં કુલ ફરિયાદો 2.02 લાખથી વધીને નાણાકીય વર્ષ 25 માં 2.57 લાખ થઈ ગઈ. આમાંથી, નાણાકીય વર્ષ 25 માં દાવાઓ અને દાવાના સમાધાન સંબંધિત ફરિયાદો 1.26 લાખ હતી. ડેટા દર્શાવે છે કે દાવા સંબંધિત ફરિયાદોનું સૌથી મોટું કારણ વીમા કંપનીઓ દ્વારા સમયસર દાવાનો નિકાલ ન કરવો છે. નાણાકીય વર્ષ 25 માં દાવાની લગભગ 15.07% ફરિયાદો આ શ્રેણીમાં આવે છે.

ડો. મેધા વિશ્રામ કુલકર્ણી દ્વારા પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં, નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે મહત્વનું કારણ કારણો આપ્યા વિના દાવાઓનો અસ્વીકાર છે. આ શ્રેણીમાં ફરિયાદો નાણાકીય વર્ષ 23 માં 3.15% થી વધીને નાણાકીય વર્ષ 25 માં 6.54% થઈ છે, જે દાવા અસ્વીકાર અંગે પોલિસીધારકોમાં વધતો અસંતોષ દર્શાવે છે.

જીવન વીમા પૉલિસીઓમાં સર્વાઇવલ બેનિફિટ્સ અને મેચ્યોરિટી દાવાઓની ચુકવણી ન થવાને કારણે થતી ફરિયાદો સામાન્ય છે. વધુમાં, કેટલીક ફરિયાદો મૂલ્યાંકન કરાયેલ નુકસાન અને વીમા કંપનીઓ દ્વારા પતાવટ કરાયેલ રકમ વચ્ચેના તફાવતને લગતી હોય છે.

ખાનગી વીમા કંપનીઓ સંબંધિત ફરિયાદોનો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ 23 માં 49.85% થી વધીને નાણાકીય વર્ષ 24 માં 51.63% અને નાણાકીય વર્ષ 25 માં 56.67% થયો. રાજ્યસભાના જવાબમાં શેર કરાયેલા ડેટા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 25 માં સૌથી વધુ ફરિયાદો ધરાવતા વીમા કંપનીઓ છે:

ભારતીય જીવન વીમા નિગમ (LIC) –	74,104 ફરિયાદો
સ્ટાર હેલ્થ એન્ડ એલાઇડ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ –	20,527 ફરિયાદો
નેશનલ ઇન્શ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ –	12,859 ફરિયાદો
કેર હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ લિમિટેડ –	10,281 ફરિયાદો
યુનાઇટેડ ઇન્ડિયા ઇન્શ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ –	10,126 ફરિયાદો

ચૌધરીએ રાજ્યસભાને પોલિસીધારકો માટે નિયમનકારી પગલાં અને સલામતી વિશે પણ માહિતી આપી, જેમ કે:

આરોગ્ય વીમા પોલિસીમાં પહેલાથી અસ્તિત્વમાં રહેલા રોગો માટે રાહ જોવાનો સમયગાળો ચાર વર્ષથી ઘટાડીને ત્રણ વર્ષ કરવામાં આવ્યો છે

નિયમોમાં વીમા પોલિસીનું ખોટું વેચાણ વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું છે અને વીમા કંપનીઓએ ખોટી વેચાણ, બળજબરીથી વેચાણ અને ગેરમાર્ગે દોરતા વેચાણ પ્રથાઓને રોકવા માટે પદ્ધતિઓ ગોઠવવાની જરૂર છે.

વીમા કંપનીઓએ બચત-આધારિત વીમા અને વાર્ષિકી ઉત્પાદનો માટે યોગ્યતા વિશ્લેષણ કરવું આવશ્યક છે, સિવાય કે રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) સબ્સ્ક્રાઇબર્સને વેચવામાં આવતી હોય.

આરોગ્ય અને જીવન વીમા પોલિસીઓ માટે ફ્રી લુક પિરિયડ 30 દિવસ સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે, જેનાથી પોલિસીધારકો સંતોષ ન થાય તો પોલિસીની સમીક્ષા કરવા અને રદ કરવા માટે વધુ સમય મળે છે.

દાવાના સમાધાન માટે નિર્ધારિત સમયમર્યાદા મૂકવામાં આવી છે. જો વીમા કંપનીઓ સમાધાનમાં વિલંબ કરે છે, તો તેમણે દાવાની જાણ કરવાની તારીખ અથવા નિયત તારીખ, જે પણ લાગુ હોય તે તારીખથી બેંક દરે દંડાત્મક વ્યાજ વત્તા 2% ચૂકવવું આવશ્યક છે.

Let’s look at the data related to insurance complaints for the last three years:

Year	Total complaints	Complaints towards claims and related issues	Claim related complaints percentage of total complaints	Percentage of complaints to total number of policies issued	% of complaints pertains to private insurers
2024-25	257790	126412	49.04	0.00767	56.67
2023-24	215569	100996	46.85	0.00597	51.63
2022-23	202640	84009	41.45	0.00629	49.85

Particular	FY 22-23	FY 23-24	FY 24-25
Insurer not disposed of the claim	15.2	13.99	15.07
Claim repudiated without giving reasons	3.15	5.34	6.54
Survival Benefit is not paid	4.35	3.77	3.74
Maturity claim is not paid	3.48	3.49	2.96
Difference between assessed loss and amount settled by Insurer	1.06	2.17	2.4

(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing.)

(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો.)