20 રાજ્યોમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ AUMમાં ઘટાડો; દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી મોટો ઘટાડો
ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા મુખ્ય વિકાસ બજારો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
અમદાવાદ, 20 ઓક્ટોબરઃ માર્ચ 2026 અને જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા વચ્ચે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ AUMમાં 1.34% અથવા રૂ. 1.13 લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો છે.
ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગની સંચાલન હેઠળની સંપત્તિ (AUM)માં જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળામાં રૂ. 1.13 લાખ કરોડનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. માર્ચમાં AUM રૂ. 84.18 લાખ કરોડ હતું, જે ઘટીને જૂનમાં રૂ. 83.06 લાખ કરોડ થયું છે; એટલે કે તેમાં 1.34%નો ઘટાડો થયો છે.
જોકે, આ ઘટાડો તમામ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં સમાન નહોતો. 20 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કુલ AUMમાં ઘટાડો નોંધાયો, જ્યારે 18 રાજ્યોમાં વધારો જોવા મળ્યો. આ 18 રાજ્યોમાં એવા ઘણા બજારોનો સમાવેશ થાય છે જેમણે સમગ્ર ઉદ્યોગમાં જોવા મળેલા ઘટાડા છતાં સારો વિકાસ નોંધાવ્યો છે.
AMFI (એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા)ના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, સૌથી મોટો ઘટાડો નવી દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં જોવા મળ્યો છે. વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં થયેલા કુલ AUM ઘટાડામાં આ બંનેનો હિસ્સો રૂ. 1.14 લાખ કરોડ જેટલો છે. રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં નોંધાયેલા કુલ રૂ. 1.42 લાખ કરોડના ઘટાડાની સરખામણીમાં, આ બંને રાજ્યોનો સંયુક્ત ઘટાડો લગભગ 80% જેટલો થાય છે.
માત્ર નવી દિલ્હીમાં જ AUM રૂ. 8.52 લાખ કરોડ (માર્ચમાં) થી ઘટીને રૂ. 7.78 લાખ કરોડ (જૂનમાં) થયું છે, જે રૂ. 73,256 કરોડ અથવા 8.60%નો ઘટાડો દર્શાવે છે. મહારાષ્ટ્રમાં રૂ. 40,455 કરોડ અથવા 1.21%નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેનાથી ત્યાંનું AUM રૂ. 33.51 લાખ કરોડથી ઘટીને રૂ. 33.10 લાખ કરોડ થયું છે.
આ બે બજારોમાં ઘટાડાનું કેન્દ્રિત હોવું એ સૂચવે છે કે ઉદ્યોગમાં જોવા મળેલો એકંદર ઘટાડો સમગ્ર દેશમાં વ્યાપકપણે ફેલાયેલો નહોતો, પરંતુ તે મુખ્યત્વે મોટા AUM ધરાવતા ગણ્યા-ગાંઠ્યા કેન્દ્રોને કારણે થયો હતો. AUM (મેનેજમેન્ટ હેઠળની સંપત્તિ) વૃદ્ધિમાં ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા અગ્રેસર
જે રાજ્યોમાં AUMમાં વધારો નોંધાયો છે, તેમાં ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા યાદીમાં ટોચ પર છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં રૂ. 5,933 કરોડનો ઉમેરો થયો છે, જે 1.67% વૃદ્ધિ દર્શાવે છે અને આ સાથે ત્યાંનું AUM રૂ. 3.62 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. હરિયાણાના AUMમાં રૂ. 5,702 કરોડ અથવા 2.63%નો વધારો થયો છે, જેનાથી તે રૂ. 2.22 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું છે.
કેરળમાં પણ રૂ. 2,885 કરોડનો સારો વધારો જોવા મળ્યો છે, જેનાથી તેનું AUM 2.67% વધીને રૂ. 1.11 લાખ કરોડ થયું છે. મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢમાં અનુક્રમે રૂ. 1,623 કરોડ અને રૂ. 1,326 કરોડનો ઉમેરો થયો છે.
ગુજરાત AUM માટે એક મુખ્ય બજાર બની રહ્યું છે, જ્યાં સંપત્તિનું મૂલ્ય રૂ. 5.75 લાખ કરોડ છે. જોકે, અહીં ત્રિમાસિક વૃદ્ધિ પ્રમાણમાં ઓછી એટલે કે 0.34% (રૂ. 1,928 કરોડ) રહી છે. પંજાબમાં પણ 0.32% જેટલી મર્યાદિત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ‘અન્ય’ (Others) શ્રેણીમાં રૂ. 8,818 કરોડનો વધારો નોંધાયો છે, જેનાથી તેનું AUM રૂ. 4.26 લાખ કરોડ થયું છે. જોકે, આ શ્રેણીમાં બરાબર કોનો સમાવેશ થાય છે તે અંગે સ્પષ્ટતા ઓછી છે, પરંતુ વ્યાપક રીતે તેમાં NRI (બિન-નિવાસી ભારતીયો), વિદેશી રોકાણકારો અને એવા રોકાણકારોનો સમાવેશ થાય છે જેમનાં સરનામાં કદાચ ખોટાં છે અથવા સત્તાવાળાઓ દ્વારા તેમને ઓળખી કે વર્ગીકૃત કરી શકાયા નથી.
‘અન્ય’ શ્રેણી સિવાય, ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, કેરળ, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢ એવા છ રાજ્યો છે જેમણે અગાઉના ત્રિમાસિક ગાળાની સરખામણીમાં તેમના કુલ AUMમાં રૂ. 1,000 કરોડથી વધુનો ઉમેરો કર્યો છે.
કુલ ઘટાડામાં પાંચ ભૌગોલિક વિસ્તારોનો હિસ્સો 90%થી વધુ છે
નવી દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્ર ઉપરાંત, પશ્ચિમ બંગાળ, આંધ્ર પ્રદેશ અને ઝારખંડ આ ઘટાડામાં સૌથી મોટો ફાળો આપનારા રાજ્યોમાં સામેલ હતા. પશ્ચિમ બંગાળના AUMમાં રૂ. 5,505 કરોડ અથવા 1.36%નો ઘટાડો થયો છે, જેનાથી તે ઘટીને રૂ. 3.98 લાખ કરોડ પર આવી ગયું છે. આંધ્ર પ્રદેશમાં 4,991 કરોડ રૂપિયા અથવા 4.46%નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જ્યારે ઝારખંડના AUM (એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ)માં 4,302 કરોડ રૂપિયા અથવા તેમના સંબંધિત AUMના 4.79%નો ઘટાડો નોંધાયો.
આ પાંચ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં મળીને કુલ આશરે 1.29 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ઘટાડો થયો, જે વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં થયેલા કુલ ઘટાડાના 90.2% જેટલો છે.
અન્ય નોંધપાત્ર ઘટાડાઓમાં બિહારનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં AUMમાં 3,186 કરોડ રૂપિયા (3.76%)નો ઘટાડો થયો; આસામમાં 2,283 કરોડ રૂપિયા (4.95%)નો ઘટાડો જોવા મળ્યો; અને તમિલનાડુમાં AUM 2,187 કરોડ રૂપિયા (0.59%) ઘટ્યું.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડનું બીજું એક મોટું બજાર, કર્ણાટક, ત્યાં 1,927 કરોડ રૂપિયા અથવા 0.33%નો પ્રમાણમાં ઓછો ઘટાડો નોંધાયો, જેનાથી ત્યાંનું AUM 5.90 લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચ્યું.
નાના બજારોમાં મિશ્ર કામગીરી જોવા મળી
નાના બજારોમાં, દાદરા અને નગર હવેલીએ 6.50% સાથે સૌથી વધુ ટકાવારી વૃદ્ધિ નોંધાવી, જોકે ત્યાંનું AUM માત્ર 2,043 કરોડ રૂપિયા હતું. લદ્દાખના AUMમાં 3.66%નો વધારો થયો, જ્યારે લક્ષદ્વીપમાં 2.74%ની વૃદ્ધિ નોંધાઈ.
બીજી તરફ, મેઘાલયમાં 6.11%નો ઘટાડો જોવા મળ્યો; આ ઉપરાંત, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં પણ અનુક્રમે 3.43% અને 3.12%નો ઘટાડો નોંધાયો. આ ફેરફારો સૂચવે છે કે ત્રિમાસિક વલણો વિવિધ બજારોમાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ-અલગ રહ્યા છે, જેમાં કેટલાક નાના વિસ્તારોમાં પ્રમાણમાં ઓછા AUM આધાર પર ટકાવારીમાં તીવ્ર ફેરફારો જોવા મળ્યા છે.
અહીં આપેલા છે રાજ્યોવાર AUM (એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ) અંગેની સંપૂર્ણ વિગતો:
| Sr. No. | Name of the States/ Union Territories | AUM in June 26 | AUM in March 26 | Change | % change |
| 1 | Others | 4,25,846.50 | 4,17,028.33 | 8,818.17 | 2.11 |
| 2 | Uttar Pradesh | 3,62,087.78 | 3,56,155.13 | 5,932.65 | 1.67 |
| 3 | Haryana | 2,22,148.60 | 2,16,446.35 | 5,702.25 | 2.63 |
| 4 | Kerala | 1,10,760.33 | 1,07,875.35 | 2,884.98 | 2.67 |
| 5 | Gujarat | 5,74,700.04 | 5,72,771.79 | 1,928.25 | 0.34 |
| 6 | Madhya Pradesh | 1,30,172.51 | 1,28,549.31 | 1,623.20 | 1.26 |
| 7 | Chhattisgarh | 55,336.21 | 54,010.47 | 1,325.74 | 2.45 |
| 8 | Chandigarh | 25,282.59 | 24,646.96 | 635.63 | 2.58 |
| 9 | Himachal Pradesh | 21,359.86 | 21,017.91 | 341.95 | 1.63 |
| 10 | Punjab | 1,03,112.57 | 1,02,781.39 | 331.18 | 0.32 |
| 11 | Dadra and Nagar Haveli | 2,042.84 | 1,918.07 | 124.77 | 6.50 |
| 12 | Nagaland | 2,584.90 | 2,552.75 | 32.15 | 1.26 |
| 13 | Sikkim | 2,790.67 | 2,760.46 | 30.21 | 1.09 |
| 14 | Daman and Diu | 1,407.51 | 1,378.12 | 29.39 | 2.13 |
| 15 | Arunachal Pradesh | 2,439.59 | 2,422.26 | 17.33 | 0.72 |
| 16 | Goa | 42,890.66 | 42,887.40 | 3.26 | 0.01 |
| 17 | Ladakh | 57.00 | 54.99 | 2.01 | 3.66 |
| 18 | Lakshadweep | 32.20 | 31.34 | 0.86 | 2.74 |
| 19 | Manipur | 1,809.53 | 1,825.92 | -16.39 | -0.90 |
| 20 | Andaman and Nicobar Islands | 1,233.70 | 1,257.96 | -24.26 | -1.93 |
| 21 | Mizoram | 1,548.56 | 1,603.63 | -55.07 | -3.43 |
| 22 | Pondicherry | 5,162.36 | 5,249.09 | -86.73 | -1.65 |
| 23 | Tripura | 3,384.64 | 3,493.71 | -109.07 | -3.12 |
| 24 | Jammu and Kashmir | 11,987.58 | 12,228.19 | -240.61 | -1.97 |
| 25 | Meghalaya | 5,262.07 | 5,604.62 | -342.55 | -6.11 |
| 26 | Rajasthan | 1,64,629.31 | 1,65,024.85 | -395.54 | -0.24 |
| 27 | Uttarakhand | 38,463.08 | 39,008.34 | -545.26 | -1.40 |
| 28 | Orissa | 70,856.55 | 71,576.99 | -720.44 | -1.01 |
| 29 | Telangana | 1,50,585.93 | 1,52,428.20 | -1,842.27 | -1.21 |
| 30 | Karnataka | 5,90,079.64 | 5,92,006.41 | -1,926.77 | -0.33 |
| 31 | Tamil Nadu | 3,71,209.60 | 3,73,396.77 | -2,187.17 | -0.59 |
| 32 | Assam | 43,833.84 | 46,116.82 | -2,282.98 | -4.95 |
| 33 | Bihar | 81,609.23 | 84,794.93 | -3,185.70 | -3.76 |
| 34 | Jharkhand | 85,554.44 | 89,856.91 | -4,302.47 | -4.79 |
| 35 | Andhra Pradesh | 1,06,838.97 | 1,11,829.59 | -4,990.62 | -4.46 |
| 36 | West Bengal | 3,98,178.63 | 4,03,683.78 | -5,505.15 | -1.36 |
| 37 | Maharashtra | 33,10,073.31 | 33,50,527.84 | -40,454.53 | -1.21 |
| 38 | New Delhi | 7,78,426.46 | 8,51,682.78 | -73,256.32 | -8.60 |
| Grand Total | 83,05,779.79 | 84,18,485.71 | -1,12,705.92 | -1.34 | |
Source: AMFI
(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing)
(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો. વધુમાં અત્રે પ્રગટ થયેલા કોઇપણ સમાચાર કે વિગતો સાથે businessgujarat.in અંશતઃ કે સંપુર્સણપણે સહમત નથી.)
