બજારોને વધુ સલાહકારોની જરૂર છે નહીં તો ફિનફ્લુએન્સર્સ ગેરફાયદો ઉઠાવશેઃ સેબી

મુંબઇ, 17 માર્ચઃ ભારતના વિસ્તરતા મૂડી બજારોને વધુ નિયંત્રિત રોકાણ સલાહકારોની જરૂર છે અથવા ફિનફ્લુએન્સર્સ જેવા અનિયંત્રિત અવાજો દ્વારા આ ખાલી જગ્યા પચાવી પાડે તેવી શક્યતા છે એમ સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ તાજેતરના પ્રવચન દરમિયાન જણાવ્યું હતું.

તાજેતરમાં યોજાયેલા એક સમારંભ દરમિયાન પાંડેએ કહ્યું કે તે ચિંતાનો વિષય છે કે ભલે ભારતનો રોકાણકાર આધાર ઝડપથી વધી રહ્યો હોય પરંતુ 2021થી રજિસ્ટર્ડ રોકાણ સલાહકારો (RIA)ની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. ચિંતાનો વિષય છે કે 2021 થી રજિસ્ટર્ડ રોકાણ સલાહકારોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. જેમ જેમ ભારતનો રોકાણકાર આધાર ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યો છે, તેમ તેમ આપણા બજારને વધુ નિયંત્રિત સલાહકારોની જરૂર છે. નહિંતર, ફિનફ્લુએન્સર્સ જેવા અનિયંત્રિત અવાજો દ્વારા આ ખાલી જગ્યા ભરવામાં આવશે જે અભિપ્રાયને કુશળતા તરીકે અને અનુમાનને વ્યૂહરચના તરીકે રજૂ કરે છે.

ભારતમાં હાલમાં લગભગ 1,000 RIA છે, જેમાં 470 વ્યક્તિગત સલાહકારો અને 530 બિન-વ્યક્તિગત એન્ટિટીનો સમાવેશ થાય છે. SEBIનો રોકાણકાર સર્વે દર્શાવે છે કે લગભગ 62% સંભવિત રોકાણકારો ફિનફ્લુએન્સર્સથી પ્રભાવિત છે જે યોગ્ય નથી અનિચ્છનીય છે. તે રોકાણકારોના શિસ્તને નબળી પાડે છે અને વિશ્વાસને નષ્ટ કરે છે. તેમણે કહ્યું કે આ મુદ્દો માત્ર નિયમનકારી જ નહીં પણ સાંસ્કૃતિક પણ છે. ઘણા રોકાણકારો હજુ પણ વ્યાવસાયિક નાણાકીય સલાહ માટે ચૂકવણી કરવાને બદલે ઑનલાઇન ઉપલબ્ધ મફત ભલામણોને પસંદ કરે છે. આગળ જોતાં સલાહકારી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને નિયમનકારી ઘર્ષણ ઘટાડવા માટે ઘણા પગલાંનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું હોવાનું તેમણે ઉમેર્યું હતું.

મ્યુચ્યુઅલ ફંડ વિતરકો માટે નિયમનકારી માળખાની સમીક્ષા કરવા અને MFD અને રોકાણ સલાહકારો વચ્ચે ઓવરલેપની તપાસ કરવા માટે એક કાર્યકારી જૂથની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. નિયમનકાર વાતચીતમાં સુસંગતતા સુધારવા અને કાર્યકારી પડકારોને ઘટાડવા માટે તમામ મધ્યસ્થી માટે એક સામાન્ય જાહેરાત કોડ પણ તૈયાર કરી રહ્યું છે.

SEBI SETIU નામનું ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ વિકસાવી રહ્યું છે જે રોકાણ સલાહકારો માટે નોંધણીથી લઈને ચાલુ પાલન સુધી સરળ એન્ડ-ટુ-એન્ડ નિયમનકારી માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે. રોકાણ સલાહકારો માટે એક પ્રમાણિત લાઇટ-ટચ પેનલ્ટી માળખું પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી પાલનને પ્રોત્સાહન મળે અને પારદર્શિતા અને ન્યાયીપણાની ખાતરી થાય.

આ ઉપરાંત, રોકાણ સલાહ સાથે સંકળાયેલા વ્યક્તિઓ માટે એક સરળ NISM પ્રમાણપત્ર મોડ્યુલ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે જેઓ વેચાણ અને અન્ય બિન-મુખ્ય કાર્યોમાં રોકાયેલા છે. પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે રોકાણ સલાહકારોએ તેમની વિશ્વાસપાત્ર જવાબદારી પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધ રહેવું જોઈએ અને રોકાણકારોના શ્રેષ્ઠ હિતમાં કાર્ય કરવું જોઈએ. તેમની ભૂમિકા ઉત્પાદનોની ભલામણથી આગળ વધે છે અને રોકાણકારોને જોખમ સમજવામાં અને શિસ્ત સાથે રોકાણ કરવામાં મદદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

સલાહકારોએ છેતરપિંડી અને સાયબર જોખમો વિશે સક્રિયપણે જાગૃતિ ફેલાવવી જોઈએ અને રોકાણકારોને સિક્યોરિટીઝ માર્કેટમાં ચુકવણી કરતા પહેલા માન્ય UPI અને SEBI ચેક જેવા ચકાસણી સાધનોનો ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે જો સલાહકારો વિશ્વાસ અને અખંડિતતા જાળવી રાખીને ટેકનોલોજીકલ પરિવર્તનને અનુકૂલન કરે તો વ્યવસાય ખૂબ જ સુસંગત રહેશે. સલાહકારો જે ટેકનોલોજીને વિશ્વાસ સાથે, જ્ઞાનને નિર્ણય સાથે અને કાર્યક્ષમતાને સહાનુભૂતિ સાથે જોડે છે તે ખૂબ જ સુસંગત રહેશે. હકીકતમાં, તેઓ પહેલા કરતાં વધુ મૂલ્યવાન બની શકે છે.

પાંડેએ સલાહકાર ઇકોસિસ્ટમમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિની વધતી જતી ભૂમિકા તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું અને જણાવ્યું AI મોટા પ્રમાણમાં ડેટા પર પ્રક્રિયા કરી શકે છે, જોખમ પ્રોફાઇલિંગને ટેકો આપી શકે છે અને પ્રમાણિત ભલામણો ઉત્પન્ન કરી શકે છે. તે રોકાણકારોના નિયમિત પ્રશ્નોને પણ સંભાળી શકે છે અને સલાહકારી સેવાઓમાં કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરી શકે છે. એઆઈની અસર સૌથી વધુ સલાહના ભાગોમાં અનુભવાશે જે પુનરાવર્તિત અને ટેમ્પ્લેટ-આધારિત છે. તે વાસ્તવિકતાને ઓળખવી આવશ્યક છે. પરંતુ સલાહ ફક્ત માહિતીની પ્રક્રિયા કરવા વિશે જ નથી – તે નિર્ણય, સંદર્ભ અને વિશ્વાસ વિશે પણ છે.

(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing.)

(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો.)