3 વર્ષમાં દાવો ન કરાયેલ મ્યુ. ફંડ નાણાં 153% વધી રૂ. 3,811 કરોડ થયા

નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં બાકી રહેલી કુલ રકમના 70%થી વધુ હિસ્સો દાવા ન કરાયેલ ડિવિડન્ડ હતો

અમદાવાદ, 11 ઓગસ્ટઃ છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષોમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં પડેલા દાવા ન કરાયેલ નાણાંની રકમમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. તાજેતરના SEBI ડેટા મુજબ, કુલ દાવો ન કરાયેલ રકમ નાણાકીય વર્ષ 2022-23માં રૂ. 1,506 કરોડથી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં રૂ. 3,811 કરોડ થઈ ગઈ છે, જેમાં રૂ. 2,305 કરોડ અથવા 153%નો વધારો થયો છે. કુલ રકમમાં દાવો ન કરાયેલ રિડેમ્પશન આવક અને દાવો ન કરાયેલ ડિવિડન્ડ રકમનો સમાવેશ થાય છે. દાવો ન કરાયેલ ડિવિડન્ડ બાકી રકમનો મોટો હિસ્સો હતો જેના માટે દાવો ન કરાયેલ રકમ રૂ. 1,506 થી વધીને રૂ. નાણાકીય વર્ષ 2022-2 માં 992.8 કરોડ રૂપિયા થઈ ગયા, જે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં લગભગ 171% નો વધારો દર્શાવે છે. દરમિયાન, આ જ સમયગાળા દરમિયાન બિનદાવા કરાયેલ રિડેમ્પશન આવક 513.2 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 1122 કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ, જે લગભગ 119% નો વધારો દર્શાવે છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં, બિનદાવા કરાયેલ ડિવિડન્ડ કુલ રકમના લગભગ 71% હતા, જ્યારે બિનદાવા કરાયેલ રિડેમ્પશન આવક બાકીના 29% હતી.

નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માં સૌથી તીવ્ર વાર્ષિક વધારો નોંધવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે કુલ બિનદાવા કરાયેલ રકમ પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં 90% વધીને 2,861.9 કરોડ રૂપિયા થઈ હતી જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં 1,506 કરોડ રૂપિયા હતી. ત્યારબાદ રકમ વધતી રહી, પરંતુ વૃદ્ધિની ગતિ મધ્યમ રહી. નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં તે 20.6% વધીને રૂ. 3,452 કરોડ અને નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં 10.4% વધીને રૂ. 3,811 કરોડ થયું.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં દાવા વગરની રિડેમ્પશન આવકમાં રૂ. 6 કરોડનો નજીવો ઘટાડો થયો હતો. જોકે, દાવા વગરના ડિવિડન્ડમાં રૂ. 365 કરોડનો વધારો થયો હતો, જેના કારણે એકંદર બાકી રકમ વધી ગઈ હતી. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં દાવા વગરની રકમમાં મર્યાદિત વૃદ્ધિ દાવા વગરની રકમની આસપાસ સેબીની પહેલની અસર દર્શાવે છે. સરકારે તાજેતરમાં રોકાણકારો અને તેમના પરિવારો માટે આવી સંપત્તિઓ શોધવાનું સરળ બનાવવા માટે પગલાં લીધાં છે.

જૂન 2026માં, નાણાકીય સેવાઓ વિભાગે નાણાકીય ઉત્પાદનોમાં દાવા વગરના નાણાં શોધવા માટે એક જ ઍક્સેસ બિંદુ તરીકે દાવા વગરની નાણાકીય સંપત્તિઓ માટે કોમન લેન્ડિંગ પોર્ટલ શરૂ કર્યું.

આ પોર્ટલ વપરાશકર્તાઓને સંબંધિત પ્લેટફોર્મ પર દિશામાન કરે છે, જેમાં નિષ્ક્રિય અને દાવા વગરના મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ફોલિયો માટે સેબીના મિત્રા પ્લેટફોર્મનો સમાવેશ થાય છે. તે વપરાશકર્તાઓને બેંક ડિપોઝિટ માટે RBI ના UDGAM પોર્ટલ, વીમા પોલિસી માટે IRDAI ના બીમા ભરોસા પ્લેટફોર્મ અને દાવો ન કરેલા શેર અને ડિવિડન્ડ માટે IEPFA પોર્ટલ સાથે પણ જોડે છે. આ પહેલ સરકારના “આપકી પૂંજી, આપકા અધિકાર” અભિયાનનો એક ભાગ છે.

MFD માટે, દાવો ન કરેલા નાણાંનો વધતો જથ્થો રોકાણકારો માટે તેમના બેંક ખાતા, સંપર્ક વિગતો અને નોમિનેશન માહિતી અપડેટ રાખવાના મહત્વને પ્રકાશિત કરે છે. વિતરકો રોકાણકારો અને કાનૂની વારસદારોને નિષ્ક્રિય ફોલિયો ઓળખવામાં અને પૈસાનો દાવો કરવાની પ્રક્રિયામાં નેવિગેટ કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing.)

(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો. વધુમાં અત્રે પ્રગટ થયેલા કોઇપણ સમાચાર કે વિગતો સાથે businessgujarat.in અંશતઃ કે સંપુર્સણપણે સહમત નથી.)