મ્યુચ્યુઅલ ફંડ AUM રૂ.87 લાખ કરોડના સ્તરે; ઓગસ્ટમાં SIP દ્વારા રૂ.32297 કરોડનું રોકાણ
મુંબઇ, 12 સપ્ટેમ્બરઃ ઓગસ્ટમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગે તેની સંપત્તિના આધાર (asset base)માં રૂ. 1.3 લાખ કરોડથી વધુનો ઉમેરો કર્યો; ઇક્વિટીમાં રોકાણ 19% વધ્યું, SIP યોગદાન રેકોર્ડ રૂ. 32,297 કરોડને સ્પર્શ્યું અને SIP ખાતાઓની સંખ્યા 10 કરોડને વટાવી ગઈ છે.
ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ ઓગસ્ટમાં વધુ એક રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો. પરંતુ જુલાઈથી વિપરીત – જ્યારે ડેટ સ્કીમ્સમાં ટૂંકા ગાળાના નાણાંનો પ્રવાહ વધવાથી કુલ રોકાણ પ્રવાહમાં ઉછાળો આવ્યો હતો – ઓગસ્ટની વૃદ્ધિ એક અલગ જ પ્રકારના મિશ્રણ સાથે જોવા મળી.
જુલાઈમાં રૂ. 85.76 લાખ કરોડની સરખામણીએ ઓગસ્ટના અંતે સંચાલન હેઠળની સંપત્તિ (AUM) વધીને રૂ. 87.08 લાખ કરોડની નવી ઊંચાઈએ પહોંચી. વાસ્તવિક આંકડાની દ્રષ્ટિએ, ઉદ્યોગે એક જ મહિનામાં તેની સંપત્તિના આધારમાં રૂ. 1.3 લાખ કરોડથી વધુનો ઉમેરો કર્યો, જે લગભગ 1.5%ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
આ સ્થિતિ ત્યારે સર્જાઈ જ્યારે જુલાઈમાં લગભગ રૂ. 1.88 લાખ કરોડ મેળવનાર ડેટ ફંડ્સમાં ઓગસ્ટ દરમિયાન ‘નેટ આઉટફ્લો’ (રોકાણ પાછું ખેંચાવાનું પ્રમાણ રોકાણ કરતાં વધી જવું) જોવા મળ્યું. તે જ સમયે, ઇક્વિટીમાં રોકાણનો પ્રવાહ મજબૂત બન્યો, SIP યોગદાને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો અને SIP ખાતાઓની સંખ્યા 10 કરોડને વટાવી ગઈ છે.
ઓગસ્ટના આંકડા રજૂ કરતી વખતે, AMFIના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ વેંકટ ચલાસાનીએ આ મહિનાને બાહ્ય જોખમો અને છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી જોવા મળતી સ્થાનિક સ્થિતિસ્થાપકતા (resilience) વચ્ચેના સંતુલન તરીકે વર્ણવ્યો હતો. ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ ચિંતાનો વિષય રહ્યા હતા, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરેથી સતત ટેકો મળતો રહ્યો.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડની સંપત્તિમાં થયેલા વધારા અંગે સમજાવતા તેમણે કહ્યું કે હકારાત્મક ‘નેટ ઇનફ્લો’ (ચોખ્ખા રોકાણ પ્રવાહ)થી ઘણી મદદ મળી. ઉદ્યોગે તેના રોકાણકાર આધારનો પણ વિસ્તાર કરવાનું ચાલુ રાખ્યું, કારણ કે ઓગસ્ટમાં કુલ ફોલિયો (રોકાણ ખાતા)ની સંખ્યા વધીને 28.35 કરોડ થઈ ગઈ.
ઇક્વિટીમાં રોકાણના પ્રવાહમાં વેગ
ઓગસ્ટમાં જોવા મળેલા નોંધપાત્ર ફેરફારોમાંનો એક ફેરફાર ઇક્વિટી ફંડ્સ તરફથી આવ્યો. ઇક્વિટી-આધારિત સ્કીમ્સમાં રૂ. 29,329 કરોડનું રોકાણ આવ્યું, જે જુલાઈના રૂ. 24,697 કરોડ કરતાં લગભગ 19% વધારે હતું. ઇક્વિટી AUM લગભગ રૂ. 39.21 લાખ કરોડ રહ્યું, જે તેને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગના સંપત્તિ આધારનો સૌથી મોટો હિસ્સો બનાવે છે.
આ રોકાણ પ્રવાહ એ પણ દર્શાવે છે કે રોકાણકારો ક્યાં જોખમ લેવા તૈયાર હતા. જુલાઈમાં આવેલા રૂ. 7,768 કરોડની સરખામણીએ સ્મોલ-કેપ ફંડ્સમાં રૂ. 7,973 કરોડનું રોકાણ આવ્યું, જે સૌથી વધુ હતું. મિડ-કેપ ફંડ્સમાં રોકાણનો પ્રવાહ રૂ. 6,192 કરોડથી વધીને રૂ. 6,989 કરોડ થયો, જ્યારે ફ્લેક્સી-કેપ ફંડ્સમાં રૂ. 4,709 કરોડની સામે રૂ. 5,059 કરોડનું રોકાણ આવ્યું.
લાર્જ અને મિડ-કેપ ફંડ્સમાં રૂ. 3,873 કરોડ અને મલ્ટી-કેપ ફંડ્સમાં રૂ. 3,733 કરોડનું રોકાણ આવ્યું
જોકે, લાર્જ-કેપ ફંડ્સ ઇક્વિટી બજારના વ્યાપક પ્રવાહથી વિપરીત દિશામાં આગળ વધતા રહ્યા. જુલાઈમાં રૂ. 1,322 કરોડના આઉટફ્લો (રોકાણ પાછું ખેંચાણ) બાદ, ઓગસ્ટમાં તેમાં રૂ. 1,147 કરોડનો ચોખ્ખો આઉટફ્લો નોંધાયો હતો.
| Equity category | July 2026 (Rs. crore) | August 2026 (Rs. crore) |
| Small Cap | 7,768 | 7,973 |
| Mid Cap | 6,192 | 6,989 |
| Flexi Cap | 4,709 | 5,059 |
| Large & Mid Cap | 3,425 | 3,873 |
| Multi Cap | 3,227 | 3,733 |
| Large Cap | -1,322 | -1,147 |
| Total equity | 24,697 | 29,329 |
ઇક્વિટી પ્રવાહની સ્થિતિસ્થાપકતાને વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સ્તરે જોવા મળતી વિરોધાભાસી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં જોવી જોઈએ.
જ્યારે વૈશ્વિક ઘટનાક્રમ અસ્થિરતા સર્જી રહ્યો હતો, ત્યારે તેમણે સ્થાનિક અર્થતંત્રમાં સકારાત્મક બાબતો તરફ ધ્યાન દોર્યું અને કહ્યું કે રોકાણકારો ભારતની લાંબા ગાળાની સંભાવનાઓ પર વિશ્વાસ જાળવી રાખતા જણાય છે.
“દેશમાંથી ઘણી સકારાત્મક બાબતો સામે આવી રહી છે,” એમ કહીને તેમણે ઉમેર્યું કે “દેશની વિકાસગાથામાં મજબૂત વિશ્વાસ” યથાવત છે.
એક મહિનામાં ડેટ (દેવા આધારિત ભંડોળ) ક્ષેત્રની સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ
જ્યારે ઇક્વિટી પ્રવાહમાં ધીમે ધીમે મજબૂતી આવી, ત્યારે ડેટ ફંડ્સમાં વધુ નાટ્યાત્મક ફેરફાર જોવા મળ્યો. ડેટ-ઓરિએન્ટેડ સ્કીમ્સમાં જુલાઈમાં લગભગ રૂ. 1.88 લાખ કરોડનો ચોખ્ખો પ્રવાહ (ઇનફ્લો) આવ્યો હતો, જે ઓગસ્ટમાં રૂ. 8,127 કરોડના ચોખ્ખા આઉટફ્લો (ભંડોળની બહાર જવાની સ્થિતિ)માં ફેરવાઈ ગયો.
આમાં સૌથી મોટો ફેરફાર ‘ઓવરનાઈટ ફંડ્સ‘માં જોવા મળ્યો.
આ શ્રેણીએ જુલાઈમાં રૂ. 40,413 કરોડ આકર્ષ્યા હતા, કારણ કે જૂનમાં ત્રિમાસિક ગાળાના અંતે થયેલી ઉપાડ બાદ ટૂંકા ગાળાના નાણાં પાછા ફર્યા હતા. ઓગસ્ટમાં, ઓવરનાઈટ ફંડ્સમાંથી રૂ. 30,654 કરોડનો ચોખ્ખો આઉટફ્લો જોવા મળ્યો.
જોકે, તમામ ટૂંકા ગાળાની શ્રેણીઓમાં નાણાંનો ઘટાડો થયો ન હતો.
લિક્વિડ ફંડ્સે રૂ. 19,934 કરોડનો નોંધપાત્ર પ્રવાહ આકર્ષવાનું ચાલુ રાખ્યું, જ્યારે મની માર્કેટ ફંડ્સને વધુ રૂ. 11,735 કરોડ મળ્યા.
જુલાઈ અને ઓગસ્ટ વચ્ચેનો આ તફાવત નોંધપાત્ર છે કારણ કે તે દર્શાવે છે કે જ્યારે સંસ્થાકીય અને ટ્રેઝરી નાણાં ટૂંકા ગાળાની ડેટ સ્કીમ્સમાં આવે છે અને બહાર જાય છે, ત્યારે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પ્રવાહના મુખ્ય આંકડા કેટલી ઝડપથી બદલાઈ શકે છે.
ચલાસાનીએ મહિના દરમિયાન બોન્ડ માર્કેટમાં આવેલા ફેરફારો તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું. ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને ફુગાવા અંગેની અપેક્ષાઓ સહિતના વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળોના મિશ્રણને કારણે 10-વર્ષના બેન્ચમાર્ક યીલ્ડ (વળતર દર)માં વધારો થયો.
SIPs વધુ સ્થિર ચિત્ર રજૂ કરે છે
જ્યારે ડેટ ફંડ્સના પ્રવાહમાં ભારે વધઘટ જોવા મળી, ત્યારે SIPs એક જ દિશામાં આગળ વધતા રહ્યા છે.
ઓગસ્ટમાં માસિક SIP યોગદાન વધીને રૂ. 32,297 કરોડની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યું, જેણે જુલાઈના રૂ. 31,961 કરોડના અગાઉના રેકોર્ડને વટાવી દીધો.
SIP પ્રવાહમાં આપણે જોયેલો આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આંકડો
SIP દ્વારા યોગદાન આપતા રોકાણકારોની સંખ્યામાં પણ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ થયું. SIPમાં યોગદાન આપતા ખાતાઓની સંખ્યા જુલાઈમાં 9.90 કરોડથી વધીને ઓગસ્ટમાં 10.02 કરોડ થઈ હતી, જેણે પ્રથમ વખત 10 કરોડનો આંકડો પાર કર્યો છે.
જુલાઈમાં નોંધાયેલી 61.43 લાખ નવી SIPની સરખામણીમાં, ઓગસ્ટ દરમિયાન રોકાણકારોએ 66.39 લાખ નવી SIP નોંધાવી હતી. તે જ સમયે, આ મહિના દરમિયાન 53.82 લાખ SIP બંધ કરવામાં આવી હતી અથવા પૂર્ણ થઈ હતી.
કુલ SIP સંપત્તિ આશરે રૂ. 18.62 લાખ કરોડ હતી, જે ઉદ્યોગની કુલ સંચાલિત સંપત્તિ (AUM)ના લગભગ 21.4% હિસ્સો ધરાવે છે.
| SIP indicator | July 2026 | August 2026 |
| SIP contribution | Rs.31,961 crore | Rs.32,297 crore |
| Contributing SIP accounts | 9.90 crore | 10.02 crore |
| New SIP registrations | 61.43 lakh | 66.39 lakh |
| SIPs discontinued/completed | 50.29 lakh | 53.82 lakh |
| Total MF folios | 28.09 crore | 28.35 crore |
ઇક્વિટીની સાથે સોનું અને ચાંદી પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા
ઓગસ્ટ મહિનો માત્ર ઇક્વિટી (શેરબજાર) પૂરતો જ સીમિત નહોતો. રોકાણકારોનો રસ કિંમતી ધાતુઓના ETFમાં પણ જોવા મળ્યો હતો. આ મહિના દરમિયાન ઇક્વિટી ETFમાં આશરે રૂ. 7,237 કરોડનું રોકાણ આવ્યું હતું. ગોલ્ડ ETFમાં રૂ. 2,597 કરોડ આવ્યા, જ્યારે સિલ્વર ETFમાં વધુ રૂ. 1,271 કરોડનું રોકાણ થયું.
ઇનક્રેડ મની (InCred Money)ના મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ વિભાગના CEO નીતિન અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે, “ઓગસ્ટમાં ગોલ્ડ ETFમાં રોકાણનો પ્રવાહ વધીને રૂ. 2,597 કરોડ થયો છે, જે ‘પ્રોફિટ-બુકિંગ’ (નફો વસૂલવાના) સમયગાળા અગાઉના સમય પછીનો સૌથી મજબૂત માસિક આંકડો છે. ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિ અને વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક અનિશ્ચિતતા પોર્ટફોલિયોમાં ‘હેજ’ (જોખમ સામે રક્ષણ) તરીકે સોનાની ઉપયોગિતાને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખે છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે, સિલ્વર ETFમાં રૂ. 1,271 કરોડનું રોકાણ સોનાની સાથે સાથે કોમોડિટી તરીકે ચાંદીમાં પણ છૂટક રોકાણકારોનો વધતો રસ દર્શાવે છે.
ગોલ્ડ ETFની AUM (સંચાલિત સંપત્તિ) જુલાઈમાં આશરે રૂ. 1.73 લાખ કરોડથી વધીને ઓગસ્ટમાં આશરે રૂ. 1.91 લાખ કરોડ થઈ હતી, જે 10%થી વધુનો ઉછાળો દર્શાવે છે.
આ પ્રવાહ સૂચવે છે કે રોકાણકારો ઇક્વિટી ફંડ્સમાં રોકાણ કરવાનું ચાલુ રાખતા હોવા છતાં, અમુક રકમ એવી સંપત્તિઓમાં પણ જઈ રહી હતી જેનો ઉપયોગ પરંપરાગત રીતે વૈવિધ્યકરણ (diversification) માટે કરવામાં આવે છે.
(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing)
(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો. વધુમાં અત્રે પ્રગટ થયેલા કોઇપણ સમાચાર કે વિગતો સાથે businessgujarat.in અંશતઃ કે સંપુર્સણપણે સહમત નથી.)
