GIFT સિટીમાં ફંડની પ્રતિબદ્ધતાઓ રૂ. 4.28 લાખ કરોડને વટાવી ગઈ, FMEની સંખ્યા 235 પર પહોંચી

જૂન ક્વાર્ટર દરમિયાન ફંડ અને સ્કીમ્સની સંખ્યામાં 11%નો વધારો થઈને તે 400ને પાર કરી ગઈ છે, જ્યારે એકત્રિત કરાયેલા કુલ ભંડોળનો આંકડો વધીને રૂ. 2.18 લાખ કરોડ થયો છે

અમદાવાદ, ગાંધીનગરઃ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના જૂન ક્વાર્ટર દરમિયાન GIFT સિટીમાં ફંડ-મેનેજમેન્ટ પ્રવૃત્તિઓનો વિસ્તાર ચાલુ રહ્યો હતો; જેમાં ફંડ મેનેજર્સ, સ્કીમ્સ, પ્રતિબદ્ધતાઓ (commitments), રોકાણકારો અને પોર્ટફોલિયો-મેનેજમેન્ટ સેવાઓ એમ તમામ ક્ષેત્રોમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી. તાજેતરના આંકડા મુજબ, IFSCA પાસે નોંધાયેલી ફંડ મેનેજમેન્ટ સંસ્થાઓ (FMEs)ની સંખ્યા માર્ચના અંતે 217 હતી, જે જૂન 2026ના અંત સુધીમાં 8.3% વધીને 235 થઈ ગઈ છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન ફંડ્સ અને સ્કીમ્સની સંખ્યામાં 11.4%ના ઝડપી દરે વૃદ્ધિ થઈ છે અને તે 360થી વધીને 401 થઈ છે.

છેલ્લા એક વર્ષમાં GIFT સિટીમાં ફંડ મેનેજમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમનો નોંધપાત્ર વિસ્તાર થયો છે. FMEsની સંખ્યા જૂન 2025માં 177 હતી, જે 32.8% વધી છે; જ્યારે ફંડ્સ અને સ્કીમ્સની સંખ્યા 272 હતી, જેમાં 47.4%નો વધારો થયો છે. આ બાબત સૂચવે છે કે નવી FMEs GIFT સિટીમાં પ્રવેશી રહી છે તેની સાથે સાથે હાલના મેનેજર્સ પણ તેમની પ્રોડક્ટ ઓફરિંગ્સ (ઉત્પાદન શ્રેણી)નો વિસ્તાર કરી રહ્યા છે.

ચાલો GIFT સિટીમાં કાર્યરત સ્કીમ્સ અને FMEsની સંખ્યા પર એક નજર કરીએ:

Source: IFSCA

રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ રૂ. 4 લાખ કરોડને વટાવી ગઈ

જૂન ક્વાર્ટર દરમિયાન, નોન-રિટેલ સ્કીમ્સ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલી સંચિત પ્રતિબદ્ધતાઓ માર્ચના રૂ. 3.71 લાખ કરોડથી વધીને રૂ. 4.28 લાખ કરોડ થઈ છે, જે 15.3% નો વધારો દર્શાવે છે. એકત્રિત કરાયેલા સંચિત ભંડોળમાં 17.5% નો વધારો થયો છે; તે રૂ. 1.85 લાખ કરોડથી વધીને રૂ. 2.18 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. પરિણામે, પ્રતિબદ્ધતાઓમાંથી વાસ્તવિક ભંડોળમાં રૂપાંતરિત થયેલા હિસ્સાનું પ્રમાણ માર્ચના અંતે 49.9% હતું તે સહેજ વધીને 50.9% થયું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે એકત્રિત કરાયેલું સંચિત ભંડોળ જૂન 2025ના રૂ. 99,650 કરોડની સરખામણીએ બમણાથી વધુ થયું છે, જ્યારે પ્રતિબદ્ધતાઓ રૂ. 2.10 લાખ કરોડથી વધી છે. 30 જૂન, 2026 સુધીમાં નોન-રિટેલ સ્કીમ્સ દ્વારા લગભગ રૂ. 2 લાખ કરોડનું સંચિત રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું.

ભારત અને વિદેશી અધિકારક્ષેત્રોમાં કરવામાં આવેલા કુલ નોંધાયેલા રોકાણનું મૂલ્ય રૂ. 1.85 લાખ કરોડ હતું. તેમાંથી રૂ. 1.70 લાખ કરોડ (અથવા લગભગ 92%) ભારતમાં રોકવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે રૂ. 15,603 કરોડ વિદેશી અધિકારક્ષેત્રોમાં રોકવામાં આવ્યા હતા. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભલે ગિફ્ટ સિટી (GIFT City) આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર તરીકે કાર્યરત છે, તેમ છતાં ઓફશોર અને સંસ્થાકીય મૂડીને ભારતીય સંપત્તિઓ તરફ વાળવા માટે નોન-રિટેલ ફંડ્સ એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બની રહ્યા છે.

એક ત્રિમાસિક ગાળામાં રોકાણકારોની સંખ્યામાં 68%નો વધારો

IFSC ફંડ્સમાં રોકાણકારોની સંખ્યા માર્ચના અંતે ૯,5૯4 હતી, જે જૂનના અંતે 68.3% વધીને 16,150 થઈ ગઈ છે. આ વધારામાં રિટેલ સ્કીમ્સનો મોટો ફાળો રહ્યો છે, જેમાં આ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન 5,02૯ નવા રોકાણકારો જોડાયા હતા. કેટેગરી III AIFsમાં વધુ 1,402 રોકાણકારોનો ઉમેરો થયો હતો, જ્યારે કેટેગરી I અને કેટેગરી II AIFsના રોકાણકારોની સંખ્યામાં પ્રમાણમાં ધીમી ગતિએ વધારો થયો હતો અને તેમાં અનુક્રમે 81 અને 44 રોકાણકારો ઉમેરાયા હતા. રિટેલ સહભાગિતામાં થયેલા ઝડપી વધારાને કારણે બજારના માળખામાં ફેરફાર થયો છે. ત્રણ મહિના પહેલાં કુલ IFSC ફંડ રોકાણકારોમાં રિટેલ સ્કીમ્સના રોકાણકારોનો હિસ્સો લગભગ 36% હતો, જે જૂનના અંતે વધીને અડધાથી વધુ થઈ ગયો છે.

ચાલો GIFT સિટીમાં રોકાણકારોના કુલ આધાર (બેઝ) પર એક નજર કરીએ:

Source: IFSCA

PMSની સંપત્તિમાં બમણાથી વધુ વધારો

આ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પોર્ટફોલિયો મેનેજમેન્ટ સર્વિસીસ (PMS)માં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો. માર્ચમાં રૂ. 13,214 કરોડની સરખામણીએ જૂનના અંતે કુલ PMS AUM (સંચાલિત સંપત્તિ) 141.9% વધીને રૂ. 31,961 કરોડ થઈ હતી. PMS રોકાણકારોની સંખ્યામાં સામાન્ય વધારો થયો હતો અને તે 338થી વધીને 370 થઈ હતી. PMS AUMમાં થયેલો આ વધારો લગભગ સંપૂર્ણપણે સલાહકારી સેવાઓ (advisory services)ને આભારી હતો. સલાહકારી સેવાઓ હેઠળની AUM રૂ. 4,107 કરોડથી વધીને રૂ. 23,138 કરોડ થઈ હતી, જ્યારે રોકાણકારોની સંખ્યામાં માત્ર એકનો વધારો થઈને તે 100 સુધી પહોંચી હતી. આ બાબત સૂચવે છે કે આ તીવ્ર વધારો વ્યાપક સ્તરે નવા ગ્રાહકો મેળવવાને બદલે, મોટી સલાહકારી કામગીરી (mandates)ના ઉમેરા અથવા વિસ્તરણને કારણે થયો હતો.

તેની વિરુદ્ધ, ડિસ્ક્રિશનરી (વિવેકાધીન) અને નોન-ડિસ્ક્રિશનરી (બિન-વિવેકાધીન) PMS AUMમાં 3.1%નો ઘટાડો થયો હતો અને તે રૂ. 8,823 કરોડ થઈ હતી, જોકે તેમના રોકાણકારોના આધારમાં 239થી 270 સુધીનો વધારો થયો હતો.

GIFT સિટી ખાતે PMS પ્રવૃત્તિની વિગતો નીચે મુજબ છે:

Source: IFSCA

ડાયસ્પોરા-સંકળાયેલા રોકાણોમાં વૃદ્ધિ જળવાઈ રહી છે

ભારતીય ડાયસ્પોરા-સંકળાયેલા ફંડ રોકાણો જૂનના અંતમાં સતત ચોથા ક્વાર્ટરમાં વધીને રૂ. 8,083 કરોડ થયા. આ રોકાણો માર્ચમાં રૂ. 7,096 કરોડથી 13.9% વધ્યા અને સપ્ટેમ્બર 2025માં રૂ. 5,093 કરોડથી લગભગ 59% વધ્યા. વૃદ્ધિ દર્શાવે છે કે ગિફ્ટ સિટી વિદેશી ભારતીય મૂડી અને ભારતમાંથી ઓફર કરવામાં આવતી રોકાણ તકો વચ્ચે પુલ તરીકેની તેની ભૂમિકાને ક્રમશઃ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.

Source: IFSCA

(Disclaimer: The information provided here is investment advice only. Investing in the markets is subject to risks and please consult your advisor before investing)

(સ્પષ્ટતા: અત્રેથી આપવામાં આવતી તમામ પ્રકારની માહિતી કોઇપણ પ્રકારે રોકાણ/ ટ્રેડીંગ માટેની સલાહ નથી. બજારોમાં રોકાણ જોખમોને આધીન છે અને રોકાણ કરતા પહેલા કૃપા કરીને તમારા સલાહકારની સલાહ લો. વધુમાં અત્રે પ્રગટ થયેલા કોઇપણ સમાચાર કે વિગતો સાથે businessgujarat.in અંશતઃ કે સંપુર્સણપણે સહમત નથી.)